จองรถไว้พรุ่งนี้ 07:00 แต่ 16:00 วันนี้ ลูกค้าเลื่อนออเดอร์ไปสัปดาห์หน้า คุณจึงยกเลิก ผู้ขนส่งเรียกเก็บอะไรได้บ้าง
หลายบริษัทตอบเรื่องนี้ทีละงานทางโทรศัพท์ และคำตอบขึ้นกับว่าใครโมโหกว่า บทความนี้ให้วิธีคำนวณค่าธรรมเนียมที่เป็นธรรมก่อนมีการยกเลิกครั้งแรก เพื่อให้ตัวเลขอยู่บนกระดาษเมื่อถึงเวลาต้องใช้
ทำไมรถที่ไม่ออกวิ่งจึงเสียหายมากกว่าที่เห็น
รถที่ไม่ได้วิ่งไม่ได้เสียแค่หนึ่งเที่ยว แต่เสีย หนึ่งวัน
ผู้ขนส่งกันรถและคนขับไว้ให้คุณ ต้นทุนคงที่ของรถ เกิดขึ้นไม่ว่ารถจะวิ่งหรือไม่ และวันทำงานของคนขับยืดไม่ได้ เพราะกฎหมายจำกัดไว้สิบชั่วโมงและต้องเว้นสิบชั่วโมงก่อนวันถัดไป สิ่งที่ผู้ขนส่งทำได้ในเวลาที่เหลือคือคำถามทั้งหมด
- แจ้งล่วงหน้าพอ: ผู้ขนส่งนำรถไปให้ลูกค้ารายอื่น ความเสียหายใกล้ศูนย์
- แจ้งช้าเกินขายต่อ รถยังอยู่ในลาน: เสียวันนั้นไป แต่ไม่ได้ใช้น้ำมัน ค่าทางด่วน และเบี้ยเลี้ยงเที่ยว ความเสียหายคือราคาลบส่วนที่ประหยัดได้
- รถออกมาหาคุณแล้ว: น้ำมันบางส่วนใช้ไปแล้ว ความเสียหายมากขึ้น
- ของขึ้นรถแล้วสั่งหยุด: ใช้กฎอีกข้อ ดูด้านล่าง
ดังนั้นค่าธรรมเนียมที่เป็นธรรมไม่ใช่ค่าปรับคงที่ แต่ สูงขึ้นเมื่อแจ้งช้าลง และไม่เท่ากับราคาเที่ยวเต็ม เว้นแต่รถออกจากลานเปล่าไปแล้ว
คำนวณค่าธรรมเนียมจากความเสียหายของผู้ขนส่ง
ตัวอย่างประกอบด้วยตัวเลขสมมุติ ไม่ใช่ราคาตลาด
- ราคาเที่ยว: 4,200 บาท
- ต้นทุนที่ผู้ขนส่งไม่ต้องจ่ายถ้ารถอยู่ในลาน (น้ำมัน ทางด่วน เบี้ยเลี้ยงเที่ยว): 1,500 บาท
- ความเสียหายถ้าขายวันนั้นต่อไม่ได้เลย: 4,200 − 1,500 = 2,700 บาท (64% ของราคา)
จากนั้นใส่ค่าประมาณว่าผู้ขนส่งหางานมาเติมวันนั้นได้โอกาสเท่าไรในแต่ละระดับของการแจ้ง ความน่าจะเป็นด้านล่างเป็นตัวเลขสมมุติเพื่อแสดงวิธีคิด ให้ขอตัวเลขจริงจากผู้ขนส่ง
| แจ้งล่วงหน้า | โอกาสที่ผู้ขนส่งหางานมาเติม | ความเสียหายที่คาดไว้ | สัดส่วนของราคา |
|---|---|---|---|
| 48 ชั่วโมงขึ้นไป | 80% | 0.20 × 2,700 = 540 | 13% |
| 24 ชั่วโมง | 50% | 0.50 × 2,700 = 1,350 | 32% |
| 4 ชั่วโมง | 20% | 0.80 × 2,700 = 2,160 | 51% |
| รถออกจากลานเปล่าไปแล้ว | 0% | 4,200 − 1,000 ที่ประหยัดได้ = 3,200 | 76% |
แถวสุดท้าย ผู้ขนส่งใช้น้ำมันและค่าทางด่วนไปประมาณ 500 บาท จึงประหยัดได้เพียง 1,000 จาก 1,500 และไม่ถึง 100% เพราะรถที่ถูกสั่งกลับยังไม่ได้วิ่งช่วงที่บรรทุกของ
สองข้อที่ตามมา
- เก็บ 100% ทุกครั้งที่ยกเลิกไม่เป็นธรรม เพราะคิดการแจ้งล่วงหน้า 48 ชั่วโมงเท่ากับไม่มา และไม่ให้เหตุผลให้คุณแจ้งเร็ว
- ไม่เก็บอะไรเลยก็ไม่เป็นธรรม ผู้ขนส่งตั้งราคาโดยคาดว่าวันที่จองส่วนใหญ่ถูกใช้ การยกเลิกฟรีมีคนจ่ายอยู่ที่ไหนสักแห่ง มักเป็นอัตราที่สูงขึ้นในทุกเที่ยว
เมื่อของขึ้นรถแล้ว ประมวลกฎหมายมีกฎ
มาตรา 626 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ เมื่ออ่านภาษาไทย ครอบคลุมการหยุดหลังของอยู่ในมือผู้ขนส่ง ตราบใดของยังอยู่กับผู้ขนส่ง คุณ (หรือผู้ทรงใบตราส่ง) อาจสั่งให้งดส่ง ส่งกลับ หรือจัดการอย่างอื่นก็ได้ ผู้ขนส่งชอบที่จะได้
- ค่าระวางพาหนะ ตามส่วนแห่งระยะทางที่ขนส่งไปแล้ว และ
- ค่าใช้จ่ายอื่น ๆ ที่ต้องเสียไปเพราะการงดส่ง ส่งกลับ หรือจัดการอย่างอื่น
ตามตัวอย่าง เส้นทาง 120 กม. คุณสั่งหยุดที่ 45 กม. สัดส่วนระยะทางคือ 45 ÷ 120 = 37.5% และ 37.5% ของ 4,200 = 1,575 บาท บวกค่าใช้จ่าย เช่น เที่ยวกลับหรือการรอคำสั่ง มาตราไม่ได้บอกว่า "ค่าใช้จ่ายอื่น" รวมอะไรบ้าง จึงควรเขียนอัตราเที่ยวกลับไว้ในเงื่อนไขการจอง ดีกว่าไปเถียงกันบนถนน
ก่อนของขึ้นรถ ขึ้นกับเงื่อนไขการจองของคุณ
มาตรา 626 เริ่มด้วยถ้อยคำว่า "ตราบใดของยังอยู่ในมือผู้ขนส่ง" และไม่ได้กำหนดค่าธรรมเนียมสำหรับการยกเลิกก่อนหน้านั้น ในช่วงนั้นสิ่งที่คุณต้องจ่ายคือสิ่งที่ตกลงกัน ถ้าไม่ได้ตกลงอะไรไว้ ผู้ขนส่งต้องพิสูจน์ความเสียหายของตน ซึ่งช้าและทำให้ความสัมพันธ์เสีย นี่คือเหตุผลทั้งหมดของการมีตารางเป็นลายลักษณ์อักษร
ขอบเขตของหลักฐาน: ไม่พบงานวิจัยไทยเรื่องความถี่ในการยกเลิกการจองหรือค่าธรรมเนียมที่ผู้ขนส่งเรียกเก็บ และไม่พบอัตรามาตรฐานที่เผยแพร่ เปอร์เซ็นต์ข้างต้นเป็นตัวอย่างประกอบวิธีคิด วิธีคิดเป็นเลขคณิตที่ตรวจสอบได้ แต่ความน่าจะเป็นเป็นข้อมูลที่ผู้ขนส่งต้องบอกคุณ
ควรเขียนอะไรในเงื่อนไขการจอง
เขียนไว้ในหน้าเดียว ตกลงกันก่อนงานแรก
| หัวข้อ | สิ่งที่ต้องตกลง |
|---|---|
| จุดยกเลิกฟรี | เวลาที่แน่นอน เช่น 12:00 ของวันก่อน ระบุว่านับชั่วโมงปฏิทินหรือชั่วโมงทำการ และถ้ามีวันหยุดคั่นกลางเป็นอย่างไร |
| ขั้นของค่าธรรมเนียม | สองถึงสามขั้นที่สูงขึ้นเมื่อแจ้งช้า เป็นสัดส่วนของราคาเที่ยว สอดคล้องกับความเสียหายจริงของผู้ขนส่ง |
| รถออกมาแล้ว | อีกบรรทัดหนึ่ง: ต้นทุนของการวิ่งเปล่า ไม่ใช่ราคาเต็ม |
| อะไรนับว่า "มาถึง" | เวลาเข้าประตูที่โรงงาน บันทึกโดย รปภ. หรือเครื่องบันทึกการเดินทาง จะได้ไม่เถียงกันภายหลัง |
| เลื่อนแทนยกเลิก | เลื่อนไปวันอื่นภายในจำนวนวันที่กำหนดโดยไม่เสียค่าธรรมเนียม หรือเสียน้อยลง ถูกสำหรับคุณและทำให้รถของเขาไม่ว่าง |
| หยุดหลังขึ้นของ | อัตราเที่ยวกลับและค่ารอ เพื่อให้ "ค่าใช้จ่ายอื่น" ของมาตรา 626 มีตัวเลข |
| ฝั่งผู้ขนส่ง | สิ่งที่ผู้ขนส่งจ่ายให้คุณถ้ารถไม่มา เช่น ค่าหารถคันใหม่ ข้อตกลงฝ่ายเดียวเป็นสิ่งแรกที่ผู้ซื้อรอบคอบสังเกต |
| ฝนและน้ำท่วม | ระบุว่าใครรับภาระเมื่อถนนปิด ดูเส้นทางช่วงน้ำท่วม |
รายการข้อสัญญาที่กว้างกว่านี้อยู่ในสัญญารับขนทางถนนควรเขียนอะไร
ลดการยกเลิก ไม่ใช่แค่กำหนดค่าธรรมเนียม
ตารางค่าธรรมเนียมตั้งราคาให้ปัญหา แต่ไม่ทำให้ปัญหาเล็กลง ทำวันจันทร์นี้
- ดึงการจองแปดสัปดาห์ล่าสุด
- ทุกรายการที่ยกเลิกหรือเลื่อน จดชั่วโมงที่แจ้งผู้ขนส่งและสาเหตุ: ลูกค้าเปลี่ยนออเดอร์ สินค้ายังไม่พร้อม สภาพอากาศ ท่าโหลดยังไม่พร้อม ประเภทรถผิด
- นับตามสาเหตุ มักมีหนึ่งหรือสองสาเหตุที่เป็นส่วนใหญ่ และส่วนใหญ่อยู่ฝั่งคุณ ไม่ใช่ฝั่งผู้ขนส่ง
- แก้สาเหตุที่ใหญ่สุด ลูกค้าที่เปลี่ยนออเดอร์ช้าอาจต้องมีเวลาตัดรอบที่เร็วขึ้น หรือมีค่าธรรมเนียมของตัวเอง
ถ้าคุณบอกอัตราการยกเลิกของตัวเองได้ คุณก็บอกผู้ขนส่งอย่างตรงไปตรงมาได้ว่าควรคาดอะไร และขออัตราที่ดีขึ้นเป็นการตอบแทน