ขนาดพาเลทกำหนดว่ารถหนึ่งคันบรรทุกได้กี่พาเลท

คลังสินค้าแห่งหนึ่งส่งสินค้าชุดเดิมทุกสัปดาห์ด้วยรถแบบเดิม แล้ววันหนึ่งลูกค้ารายใหม่ขอให้ใช้พาเลทของเขา หรือฝ่ายจัดซื้อได้ผู้ขายพาเลทรายใหม่ที่ถูกกว่าแต่ขนาดต่างไปเล็กน้อย ตั้งแต่สัปดาห์นั้นรถก็ออกไปพร้อมช่องว่างตรงกลางที่ใช้อะไรไม่ได้ ใบแจ้งหนี้ค่าขนส่งไม่เปลี่ยน สิ่งที่เปลี่ยนคือจำนวนเที่ยวรถ

คนที่เลือกพาเลทมักไม่เคยเห็นการขึ้นของบนรถ บทความนี้แสดงวิธีตรวจด้วยตลับเมตรกับเลขคณิตสิบนาที ว่าขนาดพาเลทส่งผลอย่างไรกับรถทุกคันที่คุณจ่ายเงิน

ตัวเลขเดียวที่ตัดสิน: ความกว้างภายใน

พาเลทถูกวางในรถเป็นแถว ส่วนใหญ่แถวละสองตัวคู่กัน คำถามแรกจึงไม่ใช่พื้นที่ของพาเลท แต่เป็นว่า สองตัววางคู่กันพอดีความกว้างภายในตัวถังหรือไม่ และเหลือความกว้างอีกเท่าไร

กฎหมายไทยกำหนดเพดานไว้ กฎกระทรวง ฉบับที่ 60 (พ.ศ. 2552) ออกตามพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก จำกัดความกว้างของรถบรรทุกไว้ ไม่เกิน 2.55 เมตร วัดที่ส่วนที่กว้างที่สุดของตัวถัง ตัวถังตู้ทึบที่ติดระบบทำความเย็นกว้างได้ ไม่เกิน 2.60 เมตร ตัวเลขเหล่านี้เป็นขนาดภายนอก ภายในจะเสียความหนาของผนังทั้งสองด้าน และตัวถังที่มีฉนวนจะเสียมากกว่า

ขนาดตู้คอนเทนเนอร์ที่เผยแพร่ไว้ช่วยให้เห็นว่าในทางปฏิบัติเสียไปเท่าไร:

พื้นบรรทุก	ความกว้างภายใน	ความยาวภายใน
ตู้แห้ง 20 ฟุต	2,352 มม.	5,900 มม.
ตู้แห้ง 40 ฟุต	2,352 มม.	12,032 มม.
ตู้ห้องเย็น 40 ฟุต	2,290 มม.	11,599 มม.

ตัวถังตู้ทึบของรถบรรทุกแต่ละคันต่อตามแบบของผู้ต่อตัวถัง จึงไม่มีตัวเลขมาตรฐาน ตัวเลขที่เชื่อได้คือตัวเลขที่คุณวัดเอง แต่วิธีคิดด้านล่างใช้ได้กับพื้นบรรทุกทุกแบบ

พาเลทแต่ละขนาดต้องการความกว้างเท่าไร

ISO 6780 รับรองขนาดพาเลทหกขนาด ตารางนี้แสดงความกว้างที่ต้องใช้เมื่อวางสองตัวคู่กัน และความกว้างที่เหลือในตู้แห้ง (2,352 มม.) กับตู้ห้องเย็น (2,290 มม.):

พาเลท (มม.)	วางคู่กันแบบ	ความกว้างที่ต้องใช้	เหลือ ตู้แห้ง	เหลือ ตู้ห้องเย็น
1,100 x 1,100	1,100 + 1,100	2,200	152	90
1,140 x 1,140	1,140 + 1,140	2,280	72	10
1,067 x 1,067	1,067 + 1,067	2,134	218	156
1,200 x 1,000	1,200 + 1,000 (หมุนหนึ่งตัว)	2,200	152	90
1,200 x 1,000	1,200 + 1,200	2,400	ไม่พอ	ไม่พอ
1,200 x 800	1,200 + 800 (หมุนหนึ่งตัว)	2,000	352	290
1,219 x 1,016	1,219 + 1,016 (หมุนหนึ่งตัว)	2,235	117	55

มีสามเรื่องที่เห็นชัด

• ด้าน 1,200 มม. สองด้านวางคู่กันต้องใช้ 2,400 มม. กว้างกว่าตู้คอนเทนเนอร์ และบนรถที่กว้างเต็มเพดาน 2.55 เมตรตามกฎหมาย จะวางได้ก็ต่อเมื่อผนังแต่ละด้านหนาไม่ถึง 75 มม. ตัวถังตู้ทึบจำนวนมากจึงวางพาเลท 1,200 มม. คู่กันแบบนี้ไม่ได้เลย
• พาเลทจัตุรัส 1,140 มม. ในตู้ห้องเย็นเหลือ 10 มม. ISO ยอมให้พาเลทแต่ละตัวใหญ่เกินได้ถึง 3 มม. บนกระดาษวางได้ แต่ในความเป็นจริงไม่มีคนขับรถยกคนไหนวางสองตัวให้เหลือข้างละ 5 มม. ได้
• บางขนาดจะเต็มความกว้างได้ก็ต่อเมื่อหมุนพาเลทสลับกัน แถวที่มีพาเลท 1,200 x 1,000 หนึ่งตัววางตามยาวและอีกตัววางตามขวางใช้ 2,200 มม. ซึ่งพอดีดี แต่รถยกต้องสอดงาเข้าพาเลทที่หมุนจากอีกด้านหนึ่ง จึงต้องใช้ พาเลทแบบสอดงาได้สี่ทาง ถ้าเป็นพาเลทแบบสอดงาได้สองทาง รูปแบบนี้มักขึ้นของไม่ได้

ความยาวเพิ่มเป็นขั้น ไม่ได้เพิ่มแบบค่อยเป็นค่อยไป

เมื่อความกว้างลงตัวแล้ว ความยาวเป็นตัวกำหนดจำนวนแถว แถวต้องเป็นจำนวนเต็ม ความยาวที่ต่างกันเล็กน้อยจึงได้หรือเสียไปทั้งแถว

ตู้แห้ง 40 ฟุตยาวภายใน 12,032 มม. พาเลท 1,100 มม. สิบแถวใช้ 11,000 มม. แถวที่สิบเอ็ดต้องใช้ 12,100 มม. ตู้สั้นไป 68 มม. สำหรับพาเลทอีกสองตัว พื้นยาวกว่าหนึ่งเมตรจึงวิ่งเปล่าไปทุกเที่ยว

รถบรรทุกก็เป็นแบบเดียวกัน สมมติว่าตัวถังหนึ่งยาวภายใน 6,500 มม. และอีกตัวถังยาว 6,600 มม. เมื่อใช้พาเลท 1,100 มม. ตัวถังแรกวางได้ห้าแถว (10 พาเลท) ตัวถังที่สองวางได้หกแถว (12 พาเลท) ตัวถังที่ยาวกว่า 100 มม. บรรทุกพาเลทได้มากกว่า 20% นี่คือเหตุผลที่ "รถหกล้อ" ไม่ใช่ตัวเลขความจุ และเหตุผลที่ ประเภทรถเป็นแค่จุดเริ่มต้น

คำนวณพาเลทต่อเที่ยวให้ถูกต้อง

เมื่อรวมความกว้างกับความยาว จะได้จำนวนพาเลทสูงสุดต่อหนึ่งชั้น ตัวเลขนี้ใช้การจัดวางแบบบล็อกง่าย ๆ (พาเลทในแต่ละช่องหันทางเดียวกัน) และไม่เว้นช่องว่าง จึงควรถือเป็นเพดาน การขึ้นของจริงต้องเว้นระยะเล็กน้อย

พาเลท (มม.)	ตู้แห้ง 20 ฟุต	ตู้แห้ง 40 ฟุต	ตู้ห้องเย็น 40 ฟุต
1,100 x 1,100	10	20	20
1,200 x 1,000	9	22	20
1,200 x 800	11	25	23
1,067 x 1,067	10	22	20

การเทียบด้วยจำนวนพาเลทเป็นวิธีที่ผิด เพราะพาเลทแต่ละขนาดไม่เท่ากัน ควรเทียบ พื้นที่ที่บรรทุกได้ คือจำนวนพาเลทคูณพื้นที่ของพาเลทหนึ่งตัว:

พาเลท (มม.)	ตู้แห้ง 20 ฟุต	ตู้แห้ง 40 ฟุต
1,100 x 1,100	12.10 ตร.ม. (87% ของพื้น)	24.20 ตร.ม. (86%)
1,200 x 1,000	10.80 ตร.ม. (78%)	26.40 ตร.ม. (93%)

ผลกลับด้านตามความยาวของตู้

• ใน ตู้ 20 ฟุต พาเลท 1,100 มม. บรรทุกสินค้าได้มากกว่าพาเลท 1,200 x 1,000 อยู่ 12% ต่อเที่ยว
• ใน ตู้ 40 ฟุต พาเลท 1,200 x 1,000 บรรทุกได้มากกว่าพาเลท 1,100 มม. อยู่ 9%

จึงไม่มีพาเลทที่ดีที่สุด มีแต่พาเลทที่ดีที่สุด สำหรับรถที่คุณใช้จริง ถ้าสินค้าส่วนใหญ่ของคุณไปกับรถประเภทเดียว รถประเภทนั้นควรเป็นตัวกำหนดพาเลท ไม่ใช่กลับกัน

ลองตีเป็นตัวเลข: สินค้าที่เต็มตู้ 40 ฟุต 100 ตู้เมื่อใช้พาเลท 1,100 มม. จะเต็มประมาณ 92 ตู้เมื่อใช้พาเลท 1,200 x 1,000 โดยสมมติว่ากล่องวางบนพาเลททั้งสองแบบได้ดีเท่ากัน คือต่างกันแปดเที่ยวในทุกหนึ่งร้อยเที่ยว

ความสูง: ชั้นที่สอง

ถ้าสินค้ารับน้ำหนักด้านบนได้ การวางชั้นที่สองทำให้พื้นเดิมบรรทุกได้เป็นสองเท่า จะวางได้หรือไม่ขึ้นกับการบวกเลขครั้งเดียว

ตู้คอนเทนเนอร์มาตรฐานสูงภายใน 2,395 มม. และช่องประตูสูง 2,292 มม. พาเลทที่จัดของสูง 1,200 มม. สองตัวรวมเป็น 2,400 มม. สูงเกินไป 5 มม. จึงเสียชั้นที่สองไปทั้งชั้น ถ้าจัดของให้พาเลทแต่ละตัวสูงราว 1,100 มม. แทน จะวางได้สองชั้น และมีที่ให้รถยกยกพาเลทตัวบนเข้าที่

นี่คือวิธีแก้ที่ถูกที่สุด ไม่ต้องเปลี่ยนพาเลท เปลี่ยนแค่จำนวนชั้นของกล่องที่คลังวางบนพาเลท ใช้ได้เฉพาะสินค้าที่ซ้อนได้ ถ้าซ้อนไม่ได้ สินค้าจะใช้พื้นที่พื้นเต็มขนาดไม่ว่าจะเตี้ยแค่ไหน ตามที่อธิบายไว้ใน ข้อมูลที่ผู้ขนส่งต้องได้จากคุณก่อนเสนอราคา

ส่วนที่ยื่นเกินขอบ: ความกว้างที่ลืมนับ

กล่องมักยื่นเกินขอบพาเลท ส่วนที่ยื่นออกมานี้นับเป็นความกว้างเหมือนตัวพาเลท

พาเลท 1,100 มม. สองตัวที่มีกล่องยื่นออกด้านละ 30 มม. จะกลายเป็นหน่วยสินค้ากว้าง 1,160 มม. สองหน่วย ต้องใช้ 2,320 มม. ตู้แห้งยังรับได้โดยเหลือ 32 มม. ตู้ห้องเย็นซึ่งกว้าง 2,290 มม. รับไม่ได้ ขนาดพาเลทเท่าเดิม สิ่งที่เปลี่ยนคือวิธีเรียงกล่อง

ส่วนที่ยื่นยังเป็นต้นเหตุของความเสียหาย กล่องที่ถูกับผนังตอนดันของเข้าไปคือกล่องที่ยื่นออกมา เวลาวัดจึงต้องวัด พาเลทที่วางสินค้าแล้ว ไม่ใช่พาเลทเปล่า

ทำไมการเปลี่ยนพาเลทเป็นการตัดสินใจที่ใหญ่กว่าที่เห็น

ขนาดพาเลทเกี่ยวกับทุกอย่าง ทั้งรูปแบบการเรียงกล่อง คานชั้นวาง อุปกรณ์หน้าท่า และสิ่งที่คลังของลูกค้ายอมรับ ตัวอย่างคลาสสิกในตำราอธิบายเรื่องนี้ได้ดี บริษัทหนึ่งเลิกใช้กล่องกระดาษใส่ของเล่นเพื่อประหยัดค่าบรรจุภัณฑ์ แล้วพบว่าของเล่นวางซ้อนบนพาเลทไม่ได้อีก ต้องเพิ่มหน่วยบรรทุกชนิดที่สอง ซึ่งทำให้ค่าจัดเก็บและค่าขนส่งเพิ่มขึ้นมากกว่าค่าบรรจุภัณฑ์ที่ประหยัดได้

จึงควรทำตามลำดับนี้ และหยุดทันทีที่ตัวเลขดีพอ:

1. เปลี่ยนความสูงในการจัดของ ให้วางชั้นที่สองได้ ถ้าสินค้าซ้อนได้
2. เอาส่วนที่ยื่นเกินขอบออก ด้วยการเปลี่ยนรูปแบบเรียงกล่อง
3. เปลี่ยนรูปแบบการวางในรถ รวมถึงการหมุนพาเลท ถ้าพาเลทของคุณสอดงาได้สี่ทาง
4. เปลี่ยนรถ เป็นคันที่ขนาดภายในเข้ากับพาเลทที่คุณมีอยู่แล้ว
5. เปลี่ยนพาเลท เฉพาะเมื่อสี่ข้อแรกปิดช่องว่างไม่ได้ และหลังจากตรวจชั้นวางกับลูกค้าแล้ว

สิ่งที่ควรทำสัปดาห์นี้

1. วัดขนาดภายในของรถทุกประเภทที่ใช้ ความกว้างที่จุดแคบที่สุด ความยาว ความสูง และช่องประตู ขอขนาดภายในเป็นลายลักษณ์อักษรจากบริษัทขนส่ง ไม่ใช่แค่ประเภทรถ
2. วัดพาเลทที่วางสินค้าแล้ว รวมส่วนที่ยื่นและความสูง สำหรับสินค้าห้ารายการที่ส่งมากที่สุด
3. คำนวณหนึ่งชั้น วางคู่กันได้กี่ตัว วางตามยาวได้กี่แถว และชั้นที่สองลอดหลังคาและช่องประตูได้หรือไม่
4. แปลงเป็นพื้นที่ที่บรรทุกได้ และต้นทุนต่อพาเลท (ค่าเที่ยวหารด้วยจำนวนพาเลทที่วางได้) แล้วทำแบบเดียวกันกับทางเลือกหนึ่งทาง เช่น ความสูงใหม่ การหมุนพาเลท หรือตัวถังแบบอื่น
5. ใส่คำตอบไว้ในคำขอใบเสนอราคา ผู้ขนส่งที่รู้ขนาดและจำนวนพาเลทที่วางสินค้าแล้วของคุณ จะเลือกรถที่พอดีได้ แทนที่จะเดาแล้วส่งรถที่ปล่อยให้ตรงกลางว่าง

ประโยคเดียวที่ควรจำ

พาเลทยังไม่ถือว่าเป็น "มาตรฐาน" จนกว่าคุณจะตรวจแล้วว่าสองตัวที่วางสินค้าเต็มแล้ว วางคู่กันได้ภายในรถที่คุณจ้างจริง การตรวจครั้งเดียวนี้กำหนดว่ารถทุกคันที่คุณจ่ายเงินจะถูกใช้เท่าไรและว่างเท่าไร